Το «πράσινο φως» έδωσε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, στην μελέτη του Αρχαίου Θεάτρου Σπάρτης, φέρνοντας πιο κοντά την υλοποίηση ενός από τα πιο σημαντικά πολιτιστικά έργα της Λακωνίας.
Η μελέτη που εκπονήθηκε με χρηματοδότηση από το Ίδρυμα Νιάρχος, ύψους 100.000 ευρώ, περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις αρχιτεκτονικές αποτυπώσεις του μνημείου, την καταγραφή της παθολογίας του, την έρευνα αρχείου και την συλλογή φωτογραφικού υλικού και λοιπών τεκμηρίων για τις ανασκαφικές έρευνες και τέλος τις προτάσεις για την αποκατάσταση και ανάδειξη του θεάτρου.
Το αρχαίο θέατρο της Σπάρτης ήταν από τα μεγαλύτερα της αρχαιότητας -χωρητικότητας 16.000 θεατών- με μέγεθος παρόμοιο με αυτό του θεάτρου της Επιδαύρου και γενικότερες ομοιότητες με το θέατρο της Μεγαλόπολης. Η κατασκευή, που είναι σήμερα ορατή, χρονολογείται στους ρωμαϊκούς χρόνους, ενώ υπάρχουν αρκετά επιμέρους στοιχεία μεταγενέστερης εποχής, μέχρι και του τέλους του 4ου μ.Χ αιώνα. Από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του είναι ότι διέθετε κινητή σκηνή, καθώς χρησιμοποιούνταν και για άλλες συγκεντρώσεις, η οποία φυλασσόταν στη «σκηνοθήκη», στο υπόστεγο που είχε κατασκευαστεί στη δυτική πάροδο.
Η μη ολοκλήρωση της ανασκαφής του, η παρουσία τομών και η κακή κατάσταση του κοίλου του -μεγάλο μέρος του οποίου χρησιμοποιήθηκε ως οικοδομικό υλικό σε κατοικίες που κατασκευάστηκαν στον χώρο αυτόν κατά τον 9ο μ.Χ. αιώνα- είναι από τα σημαντικότερα προβλήματα του μνημείου.
Επιπλέον, η απουσία μέτρων αντιστήριξης των επιχώσεων του κοίλου έχει ως αποτέλεσμα τα διαλυμένα βυζαντινά οικοδομικά λείψανα να καταρρέουν συνεχώς στον χώρο της ορχήστρας, ενώ προβληματική είναι και η απορρόφηση των ομβρίων υδάτων.
Το αίτημα να ξαναζωντανέψει το Αρχαίο Θέατρο Σπάρτης, βρήκε θερμούς υποστηρικτές τα μέλη του Διαζώματος αλλά και το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος που στάθηκε αρωγός στην προσπάθεια. Στις 11 Ιουνίου 2012 η Περιφερειακή Ενότητα Λακωνίας σε συνεργασία με το Διάζωμα, ανέθεσαν την εκπόνηση της μελέτης στον μηχανικό Γουλιέλμο Ορεστίδη, που την ολοκλήρωσε τον Ιούλιο του 2013.
Μάλιστα, κατά την παρουσίαση της μελέτης στα γραφεία του Διαζώματος, ο κ. Ορεστίδης ενημέρωσε τα μέλη του συμβουλίου ότι για την εκπόνηση της μελέτης εργάστηκε ο ίδιος και οι συνεργάτες του, συγκροτώντας μια διεπιστημονική ομάδα, η οποία αποτελούνταν από μηχανικούς (αρχιτέκτονες, πολιτικούς και τοπογράφους), αρχαιολόγο, συντηρητές και σχεδιαστές.
Παρά το γεγονός πως η ΠΕ Λακωνίας είχε εξασφαλίσει το ποσό χρηματοδότησης της μελέτης, το κόστος τελικά ανέλαβε το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Έτσι, όπως ενημέρωσε σχετικά η αντιπεριφερειάρχης Ν. Τζανετέα, δίδεται η δυνατότητα το κονδύλι των 100.000 ευρώ, το οποίο προοριζόταν για τη μελέτη, να χρησιμοποιηθεί από την Περιφερειακή Ενότητα για μελλοντικά έργα στο Αρχαίο Θέατρο.
«Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό έργο για τη Λακωνία, το οποίο έχουμε χρέος να αναδείξουμε» ανέφερε σε δηλώσεις της στον «ΛΤ» η κ. Ν. Τζανετέα, ενώ σχολιάζοντας την τελική έγκριση της μελέτης από το ΚΑΣ, δεν παρέλειψε να απευθύνει θερμές ευχαριστίες τόσο στο Διάζωμα και τον πρόεδρο του Στ. Μπένο, όσο και το Ίδρυμα Νιάρχος που ανέλαβε τη χρηματοδότηση της μελέτης.
Μάλιστα, η κ. Τζανετέα ενημέρωσε πως η μελέτη του έργου θα παρουσιαστεί στο Λακωνικό κοινό σε ειδική εκδήλωση που θα οργανωθεί από την Περιφερειακή Ενότητα και αποκάλυψε πως πρόθεση της περιφέρειας Πελοποννήσου είναι η ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ.