Μπορεί να έχουν περάσει 71 χρόνια από εκείνη την Αποφράδα μέρα της 26ης Νοεμβρίου του 1943 αλλά μέχρι και σήμερα σοκάρουν οι μνήμες για τις αναφορές της εποχής…
Βρήκαμε ντοκουμέντα εποχής και σας τα παρουσιάζουμε μεταφράζοντας την φρίκη του Εμφυλίου…
Στη Σπάρτη οι εκτελέσεις γίνονται στο Μονοδένδρι στο σημείο που είχαν εκτελεστεί στις 26 Νοεμβρίου 1943 οι 118 πατριώτες. Μεταξύ αυτών που εκτελέστηκαν το Μάρτιο όπως προαναφέρθηκε, ήταν και ο Παναγιώτης Φιλιππόπουλος από την Τρύπη. Λίγο πριν την εκτέλεση γράφει στη γυναίκα και τα παιδιά του. Ενα ανορθόγραφο γράμμα μνημείο πατριωτισμού, λεβεντιάς και ευαισθησίας.
Σπάρτη 15 Μάρτη 1944
Αγαπημένη μου Γιαννούλα και παιδιά Μαρία και Γιώργο, ρουφιάνοι πατριώτες μας καταδίκασαν εις θάνατον. Γιαννούλα θυμάμε τις παραγγελίες που μου έστειλες με το Γιώργη και τους άλλους και με καίνε όπου δεν τις άκουσα. Κουράγιο και υπομονή και να τηράς τα παιδιά, φαντάζομαι την συνφορά σου. Ετσι είναι το αίμα μου που θα χυθεί θα στοιχειώσει το δέντρο της λευτεριάς. Για ενθύμιο σου αφήνω το τσακμάκι μου και το μανδίλι μου γιατί δεν έχω άλλο τίποτα. Σας στέλνω τα τελευταία μου φιλιά στο χαρτί αφού δεν μπορώ στην πραγματικότητα.
Φεύγω για πάντα γεια σου.
Παναγιώτης Φιλιππόπουλος
Μου περισσεύουν 4.000 πιείτε το κρασί και να σφάξεις και ένα κατσίκι και όχι κλάματα. Η τελευταία μου επιθυμία είναι να διασκεδάσετε το χαμό μου. Nα δώσεις του Παπασπυρίδη 300.000 που του οφείλω.
ΚΑΘΕ 26 ΝΟΕΜΒΡΗ ΦΕΡΝΩ ΣΤΟ ΝΟΥ ΜΟΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΑΛΛΗ ΜΕΡΑ ΑΥΤΗ ΤΗ ΧΑΡΟΚΑΜΕΝΗ ΜΑΝΑ…της Οικ Τζιβανοπουλου
ΣΤΟ ΜΟΝΟΔΕΝΤΡΙ… ΜΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΣΠΑΡΤΗ -ΤΡΙΠΟΛΗ… ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 26 ΝΟΕΜΒΡΗ, ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΑΝ 118 ΚΟΡΥΦΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ…ΠΛΗΓΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΟΥΛΩΝΕΤΑΙ ΜΕ ΚΑΜΜΙΑ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ.
ΑΝΑΜΕΣΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΝΤΡΑ ΤΗΣ – τοτε ΔΙΚΑΣΤΗ – ΚΑΙ ΤΑ 3 ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ… Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΗΤΑΝ ΗΔΗ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΣΠΟΥΔΑΖΑΝ ΣΤΗ ΝΟΜΙΚΗ.
Κι απομεινε η χαροκαμενη μανα καθε πρωι να προσμενει τον αντρα της και τα παιδια της στη μεγαλη ξυλινη πορτα με το μαρμαρο τριγυρω κι ενα τεραστιο λουλουδι σα φωτοστεφανο δοξας και μνημης … και θυμαμαι στα χρονια γυρω στο 71-72 τα ειχε πλεον χασει…κατεβαιναμε καθε πρωι για το σχολειο μια παρεα παιδιων συνηθως τρια – τεσσερα μαζι, απο το οικοτροφειο τοτε της Μητροπολης…καθως μας αντικριζε ανοιγε την αγκαλια της και προσμενε με λαχταρα να πλησιασουμε …δεν την ειχαμε ποτε περιγελασει αμηχανοι προσπερνουσαμε με μια σεβασμια ” καλημερα” με μια φωνη πλημμυρισμενη με θλιψη…εμενε με τα χερια απλωμενα…κι ενα χαμογελο απογοητευσης που σε λιγο θα γινοταν πικρα και ανειπωτος πονος της μοναξιας της τραγικης μανας…κι αυτο το δραμα δυσυχως δεν ειχε τελος…αυτη η γυναικα καθε βραδυ ξεστρωνε με λαχταρα τα στρωσιδια στα κρεββατια των παιδιων της και καθε πρωι παλι με υπομονη παλι τα εστρωνε !!!
Σταύρος Τσαρούχας


